مقیاس نگرش های ناکارآمد وایزمن و بک (DAS-26)

مقیاس نگرش های ناکارآمد توسط وایزمن و بک (۱۹۷۸) بر مبنای نظریه شناختی بک در مورد محتوای ساختار شناختی در افسردگی تهیه شده است. بر اساس این نظریه، طرحواره های افسردگی زا محور اصلی شکل گیری علائم تلقی می شوند و به عنوان نگرش های ناکارآمد تعریف عملیاتی می گردند. این نسخه ۲۶ سؤالی از ۴ مؤلفه تشکیل شده است: موفقیت - کامل طلبی، نیاز به تأیید دیگران، نیاز به راضی کردن دیگران و آسیب پذیری - ارزشیابی عملکرد. پاسخ دهنده میزان موافقت یا مخالفت خود را با هر عبارت روی یک طیف ۷ درجه ای لیکرت مشخص می کند و دامنه نمره از ۲۶ تا ۱۸۲ است. در پژوهش ابراهیمی و موسوی (۱۳۹۱) همسانی درونی نسخه ۲۶ سؤالی از طریق آلفای کرونباخ ۹۲/۰ به دست آمد که قوی تر از نسخه ۴۰ سؤالی است و همبستگی آن با پرسشنامه اصلی ۹۷/۰ گزارش شده است. کاویانی و همکاران (۱۳۸۴) ضریب پایایی پس از شش هفته را ۹۰/۰ و آلفای کرونباخ را ۷۵/۰ گزارش کردند.

هر سؤال روی یک طیف ۷ درجه ای نمره ۱ تا ۷ می گیرد و نمره کل از جمع ۲۶ سؤال به دست می آید، پس دامنه نمره کل از ۲۶ تا ۱۸۲ است. نمره بالاتر یعنی نگرش های ناکارآمدتر (higher_score_meaning = worse). توجه مهم: سند هیچ کلید نمره گذاری صریحی ارائه نمی کند و نمی گوید کدام گزینه چه امتیازی دارد یا کدام سؤال معکوس است. در این فایل، برای عبارت های ناکارآمد گزینه «کاملاً موافقم» نمره ۷ و «کاملاً مخالفم» نمره ۱ گرفته است. سؤال های ۱۳، ۱۹، ۲۰ و ۲۶ بر خلاف بقیه، عبارت هایی سازگارانه اند (موافقت با آنها نشانه نگرش سالم است)، بنابراین معکوس نمره گذاری شده اند (reverse_scored = true) تا جهت نمره در کل مقیاس یکسان بماند. این چهار سؤال دقیقاً همان مؤلفه «آسیب پذیری - ارزشیابی عملکرد» را تشکیل می دهند. چون امتیاز گزینه ها در همه سؤال ها یکسان نیست، گزینه ها به صورت سراسری تعریف نشده اند و برچسب مشترک آنها در option_labels آمده است. بازه های result فقط برای نمره کل تعریف شده اند؛ سند برای چهار مؤلفه جدول تفسیر ندارد.